Sólarorka á Íslandi: hvað breytist með árstíðunum?

Jón Axel Ólafsson / Orkuland

Þegar fólk skoðar sólarsellur er eðlilegt að byrja á stærðinni. Hvað eru þær mörg vött og hvað geta þær hlaðið?

Það er líka mikilvægt að spyrja hvenær ársins rafmagnið á að nýtast. Sólarsella sem kemur að góðum notum í sumarferð getur skilað mun minni orku yfir dimmustu vetrarmánuðina. Notkunin og árstíminn þurfa því að vera hluti af valinu frá byrjun.

Skoðaðu mánuðina, ekki bara árið

Langir sumardagar og stuttir vetrardagar gefa ólíkar forsendur fyrir sólarorku hér á landi. Sólarhæðin breytist líka og það hefur áhrif á hvernig geislunin fellur á panelana.

Íslensk rannsókn á sólarorku í Reykjavík og sólarsellukerfi IKEA sýnir mikinn mun á inngeislun milli sumars og vetrar. Hún sýnir jafnframt að skuggar, snjór og uppsetning geta haft áhrif á niðurstöðuna. Þetta eru mælingar frá tilteknum stað, ekki framleiðsluloforð fyrir hverja lóð á landinu. Rannsóknin í Verktækni.

Ársframleiðsla ein og sér segir því ekki hvort kerfið nýtist þegar þú þarft mest á því að halda. Fyrir bústað sem er notaður yfir veturinn er sérstaklega mikilvægt að skoða áætlaða framleiðslu þá mánuði.

Bjartur dagur er ekki alltaf dagur á fullu afli

Sólarsellur geta framleitt rafmagn þótt það sé skýjað, en framleiðslan fer eftir ljósinu sem nær til þeirra. Skýjahula og skuggar hafa áhrif og aflið breytist yfir daginn. BLUETTI útskýrir áhrif skýja á sólarsellur.

Hér er gott að halda tveimur mælieiningum aðskildum:

• Vött, W, lýsa afli.

• Vattstundir, Wh, eða kílóvattstundir, kWh, lýsa orku yfir tímabil.

Vattatalan á panelnum segir því ekki ein og sér hversu mikla orku þú færð á tilteknum degi. Til þess þarf að skoða aðstæður og framleiðslu yfir daginn, ekki bara eina aflesturstölu þegar sólin skín.

Staðsetningin þarf að vera með í myndinni

Áður en búnaður er valinn er gagnlegt að skoða stefnu, halla og umhverfi fyrirhugaðrar staðsetningar. Eru fjöll, tré eða byggingar sem skyggja á? Eru aðstæður þær sömu á sumrin og yfir veturinn?

PVGIS hjá rannsóknarmiðstöð framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins er eitt verkfæri til að skoða áætlaða sólarorkuframleiðslu eftir staðsetningu og hvernig hún breytist yfir árið. Slíkt mat er undirbúningur að ákvörðun, ekki trygging fyrir afköstum ákveðins kerfis.

Rafhlaðan geymir orkuna sem fæst

Orkubanki getur geymt orku sem verður til yfir daginn til notkunar síðar. Stærri rafhlaða leysir þó ekki ein og sér skort á hleðslu yfir dimmt tímabil. Það þarf líka að liggja fyrir hvernig hún verður hlaðin þegar sólarorkan dugar ekki.

Byrjaðu því á þremur spurningum:

1. Hvaða mánuði á búnaðurinn að vera í notkun?

2. Hvað þarf að knýja og hversu mikil er dagleg orkunotkun?

3. Hvernig verður hlaðið þegar lítil sólarorka fæst?

Byrjum á þinni notkun

Á vef Orkulands má meðal annars skoða BLUETTI PV200 sólarsellu. Val á sólarsellu og orkubanka þarf að taka mið af notkuninni og staðfesta þarf að búnaðurinn passi saman.

Hafðu samband við Orkuland með upplýsingar um staðsetningu, notkunartíma ársins og tækin sem þú vilt knýja. Þá er hægt að ræða valið út frá þínum aðstæðum, ekki aðeins besta sumardeginum.