Eftir Jón Axel Ólafsson, JAX HANDVERK

Það er þægilegt að geta gengið út með kaffibollann þegar veðrið býður upp á það, líka þótt komið sé fram í október. Ef útihúsgögnin eiga að standa úti allt árið þarf þó að hugsa um meira en hvernig þau líta út á fallegum sumardegi.

Efnið, smíðin, staðsetningin og umhirðan þurfa að vinna saman. Hér eru atriðin sem ég myndi skoða áður en nýtt borð eða bekkur fær sinn stað á pallinum.

Byrjaðu á staðnum

Hvar eiga húsgögnin að standa? Á skjólsælli verönd, opnum sumarbústaðapalli eða svölum þar sem vindurinn nær sér vel á strik? Safnast vatn undir þeim?

Þetta eru góðar upplýsingar að gefa framleiðandanum. Spurðu hvort húsgagnið henti til heilsársnotkunar á þessum stað og hvaða umhirðu það krefjist.

Hafðu líka áætlun fyrir óveður. Þyngd ein og sér er engin trygging gegn því að húsgögn færist eða velti. Meta þarf þörfina á festingum eða því að færa hluti í skjól áður en veðrið skellur á.

Skoðaðu smíðina undir borðinu

Það borgar sig að líta undir borðplötuna og skoða samskeytin. Hvernig er hlutunum haldið saman? Eru festingar ætlaðar til útinotkunar? Er hægt að komast að þeim til viðhalds?

Viður tekur upp raka og þornar aftur og við það geta mál hans breyst. Smíðin þarf að taka mið af þessari hreyfingu. Vatn þarf líka að geta runnið frá og efnið að þorna milli vætutímabila.

Spurðu jafnframt hvort hægt sé að gera við húsgagnið eða skipta um einstaka hluta. Það er gagnleg spurning þegar verið er að velja til lengri tíma.

Viður má fá karakter

Ég hef áhuga á viði með sögu og karakter, sem gefur borði yfirbragð þess að hafa lifað og verið notað. Náttúrulegar breytingar í lit og áferð geta verið hluti af því.

Viður sem verður grár af veðrun er ekki sjálfkrafa fúinn. Grái liturinn segir heldur ekki einn og sér til um ástandið. Mjúkur viður, fúi og skemmdir sem veikja burðarhluta þurfa athygli. Laus samskeyti og sprungur sem hafa áhrif á stöðugleika eru líka ástæða til að láta skoða húsgagnið.

Það er vel hægt að kunna að meta veðrað yfirborð og fylgjast um leið með því sem heldur borðinu saman.

Fáðu skýrar leiðbeiningar um meðferð

Viðartegund og yfirborðsmeðferð ráða miklu um umhirðuna. Spurðu hvaða vörn er á húsgagninu við afhendingu, hvort þurfi að bæta við hana fyrir veturinn og hvaða efni eigi að nota síðar.

Þetta á líka við um borðin okkar hjá JAX HANDVERK. Í vörulýsingu Þorparans kemur til dæmis fram að eikarútgáfan sé afhent með einni olíuáferð og þurfi meiri vörn fyrir veturinn. Slíkt er mikilvægt að hafa á hreinu frá byrjun.

Hafðu leiðbeiningarnar við höndina og fylgstu með ástandinu. Veldu hreinsun og endurnýjun yfirborðsmeðferðar út frá efninu og ráðleggingum framleiðanda.

Góð ábreiða þarf að hleypa raka út

Ábreiða getur hjálpað, en hún þarf að henta húsgagninu og vera rétt notuð. Hreinsaðu húsgögnin og láttu þau þorna áður en þú breiðir yfir. Veldu ábreiðu með öndun eða viðeigandi loftræstingu, festu hana vel og gættu þess að vatn safnist ekki ofan á henni.

Líttu undir hana öðru hverju. Púða er skynsamlegt að þurrka alveg og geyma á þurrum, loftræstum stað yfir lengri notkunarhlé, samkvæmt leiðbeiningum fyrir viðkomandi áklæði og fyllingu.

Veldu fyrir daglegt líf

Að lokum þurfa húsgögnin að passa fólkinu sem notar þau. Prófaðu sethæðina, athugaðu fótarýmið og mældu plássið í kringum borðið. Það þarf að vera hægt að setjast, standa upp og ganga fram hjá.

Þorparinn er eitt af útiborðunum okkar hjá JAX HANDVERK og honum fylgja tveir bekkir. Hvort sem þú skoðar hann eða annað borð er gott að hafa sömu spurningarnar meðferðis.

Gott útiborð þarf að passa bæði lífinu á pallinum og veðrinu sem kemur þegar enginn situr við það.

Heimildir: Þorparinn og umhirða eikar, Forest Products Laboratory um niðurbrot viðar, Gloster um ábreiður og Met Office um varúð í hvassviðri.